Van: Hoeksel, C.G.L.
Verzonden: maandag 20 december 2004 15:29
Aan: Hoeksel, C.G.L.
Onderwerp: Ciroc Nieuwsbrief 4-4

Inhoud
  • Inleiding
  • Georganiseerde misdaad en onroerend goed
  • Evaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
  • Discussie: georganiseerde misdaad in Nederland in buitenlandse best-practices
  • Politici en georganiseerde misdaad: banden en verbindingen
  • Een alternatieve benadering tegen mensensmokkel
  • Boeksignaleringen
  • CIROC seminars


  • Inleiding
    Deze CIROC nieuwsbrief verschijnt op de dag van het CIROC-seminar 'Zicht op misdaad en onroerend goed'. In de eerste bijdrage geeft Hans Nelen een introductie op het thema van dit seminar: hoe het onderwerp op de agenda kwam, wat we momenteel weten over de relatie tussen misdaad en onroerend goed en wat we nog niet weten. In de tweede bijdrage bespreekt Roelof Jan Bokhorst de belangrijkste resultaten van de zeer recent verschenen eindevaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden. Cathelijne van der Schoot opent in haar bijdrage een discussie over de manier waarop er bij de preventie van georganiseerde criminaliteit wordt omgegaan met buitenlandse best practices: wordt er bij het overnemen van buitenlandse initiatieven wel voldoende rekening gehouden met de specifieke Nederlandse situatie? De vaste rubriek 'Onderzoek in het buitenland' bevat een bespreking van een interessante bundel over de banden tussen politici en georganiseerde misdaad in verschillende landen, en een verslag van een internationale conferentie, waarbij een originele, alternatieve benadering tegen mensensmokkel werd gepresenteerd. Ten slotte vindt u in de vaste rubriek 'Boeksignaleringen' weer signalementen van verschillende recent verschenen boeken, rapporten, nota's en artikelen over georganiseerde criminaliteit.


    Analyse - Georganiseerde misdaad en onroerend goed
    Innesteling in het reguliere economische verkeer en het opbouwen van economische en politieke macht waren dreigingsbeelden die medio jaren negentig voor menigeen als abstract en 'ver van het bed' golden. Anno 2004 is deze dreiging evenwel een stuk concreter geworden. In het bijzonder de liquidatie van vastgoedondernemer Willem Endstra heeft duidelijk gemaakt dat de verweving tussen de georganiseerde criminaliteit en bepaalde economische sectoren een harde realiteit is. Nelen loopt na wat we inmiddels weten over de vergroeiing van georganiseerde criminaliteit en de onroerend goed sector. Hij stelt vast dat de speculatie en ondoorzichtigheid die kenmerkend zijn voor deze markt al sinds jaar en dag een ideale voedingsbodem vormen voor ondernemers met investeringsdrang. Daarmee is niet gezegd dat alle ondernemers die actief zijn in de onroerend goed wereld moeten worden aangemerkt als dubieuze beleggers; wel dat de vraag met wat voor middelen - legaal of illegaal verkregen - deze ondernemers hun transacties financieren, in deze sector van ondergeschikt belang lijkt te zijn.
    Klik hier voor het volledige artikel


    Analyse - Evaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
    Sinds 1 februari 2000 zijn ingrijpende opsporingsmethoden zoals observatie, infiltratie en het opnemen van vertrouwelijke communicatie geregeld in de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden (Wet BOB). Een uitvoerige evaluatie van deze wet is uitgevoerd door onderzoekers van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) en het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen (Universiteit Utrecht) en is onlangs gepubliceerd (Beijer e.a., 2004). Bokhorst vat de belangrijkste bevindingen samen. De controle op de inzet van opsporingsmethoden lijkt toegenomen, maar de verslaglegging die met de inzet van bijzondere bevoegdheden gepaard gaat, brengt een forse administratieve belasting mee.
    Klik hier voor het volledige artikel


    Analyse - Discussie: georganiseerde misdaad in Nederland en buitenlandse best-practices
    De preventieve aanpak van georganiseerde criminaliteit in Nederland staat onder grote invloed van succesvolle buitenlandse ontwikkelingen, in het bijzonder vanuit Amerika. De preventieve aanpak behelst het ingrijpen in maatschappelijke structuren zodat misbruik ervan door criminele groeperingen wordt bemoeilijkt. Van der Schoot beschrijft een aantal best practices op het terrein van witwassen en de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit. Naar haar oordeel neemt de Nederlandse overheid te klakkeloos buitenlandse best practices over en wordt bij de implementatie van deze maatregelen te weinig rekening gehouden met de specifieke verschijningsvormen van georganiseerde misdaad in Nederland.
    Klik hier voor het volledige artikel


    Onderzoek in het buitenland - Politici en georganiseerde misdaad: banden en verbindingen
    R. Godson (ed.), Menace to Society. Political-Criminal Collaboration Around the World, London: Transaction Publishers, 2003 (301 pp.; ISBN: 0-7658-0502-2).
    In Menace to Society staan de bindingen tussen het politieke establishment en de criminele 'onderwereld' - de zogenaamde politieke-criminele nexus (PCN) - centraal. PCN's zijn verbanden tussen politici en criminelen die in de mate van samenwerking op lokaal, nationaal en transnationaal niveau kunnen variëren. De redacteur Roy Godson heeft in deze bundel negen informatieve artikelen van toonaangevende onderzoekers bijeengebracht, die elk hun aandacht richten op specifieke landen zoals Colombia, Hongkong, Taiwan, Italië, Mexico, Nigeria, Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten. Godson stelt zich in zijn introductie - waarin tevens het analytisch raamwerk wordt uiteengezet - vier centrale vragen. Hoe kan een PCN zich ontwikkelen? Hoe wordt een PCN gecontinueerd en beëindigd? Wat willen de verschillende betrokkenen in een PCN van elkaar? En, tot slot, wat kunnen we leren van hen die zich al dan niet met succes tegen een PCN hebben verzet? Zaítch stelt vast dat de bundel een aantal interessante bijdragen bevat, maar betreurt het feit dat de eindredacteur in zijn overkoepelende analyse enigszins is blijven steken in de nogal simplistische dichotomie tussen schone, respectabele politici en obscure, criminele gangsters, tussen de boven- en onderwereld, tussen de 'good guys' en de 'bad guys'.
    Klik hier voor het volledige artikel


    Onderzoek in het buitenland - Een alternatieve benadering tegen mensensmokkel. Verslag van een conferentie
    Michael Jandl werkt voor het International Centre for Migration Policy Development (ICMPD) in Wenen en houdt zich al een aantal jaren bezig met de studie van irreguliere migratie en mensensmokkel. Op de negende Metropolis conferentie eind september 2004 in het Zwitserse Genève presenteerde hij onder de titel Market-based instruments in migration control policies een prikkelend plan om mensensmokkelaars de wind uit de zeilen te nemen. Staring bespreekt het door Jandl ontwikkelde 'development visa regime' waarin de marktwerking van migratie centraal staat.
    Klik hier voor het volledige artikel


    Boeksignaleringen
    Klik hier voor alle signaleringen


    CIROC Seminars
    Keuzes in West-Europa in de strafrechtelijke aanpak van georganiseerde misdaad, 23 februari 2005, Vrije Universiteit Amsterdam

    Kansspelen en georganiseerde misdaad, 6 april 2005, Vrije Universiteit Amsterdam


    Colofon
    www.ciroc.nl

    ciroc@rechten.vu.nl


    CIROC
    Vrije Universiteit Amsterdam
    Kamer 5a-42, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam
    T: 020-598 6231
    F: 020-598 6230

    Redactie
    dr. E.R. Kleemans en dr. R. Staring