Inhoud Inleiding Albanezen, georganiseerde criminaliteit en Nederland. Impressies van het CIROC-seminar van 9 juni 2004 De transnationale illegale handel in kunst en drugs Belhuizen: dekmantels voor fraude en terrorisme? Opium in Pakistan Vrouwen en maffia's: onderzoek vanuit Palermo Boeksignaleringen CIROC seminars Inleiding In deze CIROC nieuwsbrief treft u achtereenvolgens een verslag van een CIROC seminar over de betrokkenheid van Albanezen bij de georganiseerde misdaad; een artikel over de veronderstelde relatie tussen georganiseerde misdaad en de illegale handel in kunst en een analyse van de onder migranten populaire 'belwinkels' in relatie tot verschillende vormen van fraude en terrorisme. Twee daaropvolgende bijdrages richten zich op het bespreken van opmerkelijk buitenlands onderzoek naar georganiseerde misdaad: allereerst een studie naar de drugsproductie in het noordelijke grensgebied van Pakistan en Afghanistan en in tweede plaats een bespreking van 'Donne e Mafie' over de actieve rol van vrouwen bij de Italiaanse georganiseerde misdaad. Naast deze uitgebreide boekbesprekingen treft u tevens verschillende signalementen van Nederlands en buitenlands onderzoek aan. dr. Richard Staring Analyse - Albanezen, georganiseerde criminaliteit en Nederland. Impressies van het CIROC seminar van 9 juni 2004 In het 2003 European Union organised crime report dat door Europol is samengesteld, wordt de georganiseerde misdaad van Albanese groepen één van de grootste bedreigingen genoemd voor de Europese Unie. Etnische Albanezen zouden actief zijn in de 'vice industry' de mensenhandel, de export van marihuana van Italië naar onder meer Nederland, en cocaïnesmokkel. Ook Nederland is de afgelopen jaren geconfronteerd met Albanese criminele groepen. Wat is er aan de hand? Hoe komt het dat Albanese criminelen, die afkomstig zijn uit een regio die lange tijd verstolken was van internationale contacten, ogenschijnlijk zo succesvol internationaal operen? Tijdens dit seminar bogen enkele deskundigen uit binnen- en buitenland zich over deze vragen. Klik hier voor het volledige artikel Analyse - De transnationale illegale handel in kunst en drugs De smokkel van verdovende middelen en de illegale handel in kunst en antiek zijn twee soorten misdaad die schijnbaar weinig met elkaar hebben uit te staan. Toch wordt in de literatuur over kunstsmokkel evenals in de media de laatste jaren steeds vaker een verband verondersteld. Doorgaans wordt op drie theoretisch mogelijke connecties gewezen tussen de illegale drugshandel en kunsthandel. Allereerst zouden kostbare kunstwerken dienen als onderpand of betaalmiddel bij grote drugstransacties. Ten tweede kunnen drugs en kunstobjecten samen van bron- naar marktlanden vervoerd worden. Ten slotte kan gestolen kunst een rol spelen bij het witwassen van in de drugshandel verkregen vermogen. Tijhuis en Soudijn kijken aan de hand van voorbeelden uit binnen- en buitenland naar de empirische werkelijkheid. Zij zien dat er maar weinig voorbeelden ter ondersteuning van de theorieën zijn. Ze concluderen dat de veronderstelde relaties vooralsnog weinig empirische grondslag blijken te hebben. En vragen zich af waar dan de blijvende aandacht voor het verband tussen deze twee soorten misdaad op gebaseerd is. Hier zijn verklaringen voor te geven maar het zonder enige empirische onderbouwing generaliseren van eventueel geconstateerde verbindingen is wetenschappelijk een dubieuze onderneming. Klik hier voor het volledige artikel Analyse - Belhuizen: dekmantels voor fraude en terrorisme? De Amerikaanse justitie heeft Nederland gevraagd om drie mannen uit Amsterdam uit te leveren. Zij werden verdacht van het leveren van telecommunicatiediensten aan bevriende leden van het terreurnetwerk van Osama Bin Laden. De drie mannen waren werkzaam in een belhuis in Amsterdam. Doel was om wereldwijd te communiceren zonder sporen achter te laten. Het uitleveringsverzoek spreekt van betrokkenheid bij telecomfraude en het mogelijk hebben van banden met een Al Qaeda- verdachte in de Verenigde Staten (Algemeen Dagblad, 29 september 2003). Belhuizen worden meestal gekenmerkt door een sterke etnische oriëntatie. Het betreft een nieuwe en snelgroeiende branche waarover weinig bekend was en die in de praktijk niet of nauwelijks was onderworpen aan toezicht door overheid. Om meer zicht te krijgen op deze branche is vorig jaar onderzoek gedaan door het Van Traa-team naar belwinkels en de relatie met criminaliteit en terrorisme. Aan de hand van het Van Traa rapport 'Verkeerd verbonden?' bespreekt Verhoeven de verschillende soorten telecomfraude. Zij concludeert, evenals het Van Traa-team, dat de belhuisbranche erg gevoelig voor fraude en criminaliteit is. Om van verwevenheid met terrorisme te spreken is echter meer informatie nodig. Klik hier voor het volledige artikel Onderzoek in het buitenland - Opium in Pakistan Dr. D. Zaitch geeft een overzicht van de hoofdstukken uit het boek "The Politics and Economics of Drug Production on the Pakistan-Afghanistan Border" geschreven door Asad en Harris. De auteurs willen antwoorden formuleren op vragen als waarom en hoe sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw de opiumproductie van een gewas dat voor traditionele medicinale en culturele doelen geteeld werd, uiteindelijk louter voor heroïneproductie werd geproduceerd. Tegelijkertijd beschrijft het de dramatische gevolgen van deze transformatie voor de lokale opiumboeren, en de consequenties voor de (inter)nationale gebruikers en voor de integriteit van de lokale en nationale overheden. Klik hier voor het volledige artikel Onderzoek in het buitenland - Vrouwen en maffia's: onderzoek vanuit Palermo "Donne e mafie. Il ruolo delle donne nelle organizzazioni criminali" betekent letterlijk vertaald: "Vrouwen en maffia. De rol van vrouwen in criminele organisaties". Het boek is niet alleen één van de eerste wetenschappelijke studies over de rol van vrouwen in georganiseerde misdaad, maar combineert tevens een goed empirisch onderzoek met de juiste theoretische en analytische diepgang. Het is een mooi voorbeeld van criminologisch onderzoek. Het boek bevat 15 bijdrages door wetenschappers uit verschillende disciplines. Ze proberen een antwoord te vinden op de vraag waarom vrouwen een steeds belangrijkere rol spelen in de maffia-achtige organisaties. Klik hier voor het volledige artikel Boeksignaleringen Klik hier voor alle signaleringen CIROC seminars Balans van vijf jaar bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit, december 2004. De precieze datum en beschrijving zal zo spoedig mogelijk op de CIROC website bekend worden gemaakt. Colofon www.ciroc.nl ciroc@rechten.vu.nl CIROC Vrije Universiteit Amsterdam Kamer 5a-42, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam Redactie dr. E.R. Kleemans en dr. R. Staring